نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

10.30486/jsrp.2019.548534.

چکیده

هدف از این پژوهش، پیش‌بینی مؤلفه‌های اهداف پیشرفت با استفاده از هوش هیجانی و ابعاد شخصیت بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعة آماری دانشجویان تمامی مقاطع دانشگاه اصفهان بودند که از میان آنها 406 نفر به شیوة تصادفی طبقه‌ای به‌عنوان گروه نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه هوش هیجانی (پترایدز و فارنهام، 2001)، پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (گلدبرگ، 1999) و پرسشنامه اهداف پیشرفت (الیوت و مک گریگور، 2001) بود. داده‌های با ضریب با کمک رگرسیون گام‌به‌گام تحلیل گردید. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که توافق‌پذیری، گشودگی به تجربه و مسئولیت‌پذیری با هدف تسلط-گرایشی رابطة مثبت و معنادار دارند (01/0 p<) و می‌توانند مجموعاً 18درصد از واریانس آن را پیش‌بینی کنند. همچنین هوش هیجانی، توافق‌پذیری و روان‌آزرده‌خویی درمجموع توانستند 8 درصد از واریانس هدف تسلط- اجتنابی را پیش‌بینی کنند. از بین ابعاد شخصیت تنها مسئولیت‌پذیری می‌تواند هدف عملکرد- گرایشی را پیش‌بینی کند. هوش هیجانی با 5درصد از واریانس می‌تواند هدف عملکرد-اجتنابی را پیش‌بینی کند. درنتیجه ابعاد شخصیت و هوش هیجانی می‌توانند پیش‌بینی کننده خوبی برای اهداف پیشرفت دانشجویان باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The role of emotional intelligence and five personality factors in Predicting Components of goal achievement

نویسندگان [English]

  • Kowsar Ashrafi 1
  • Javad Kavousian 2
  • Parvin Kadivar 3
  • kambiz karimi 4

1 Master of Educational Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Educational Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.

3 Professor, Department of Educational Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.

4 Department of Psychology, Bu Ali Sina University, Hamedan, Iran.

چکیده [English]

The purpose of this study was to predict the components of achievement goals through big five personality traits and emotional intelligence. The research method was descriptive and correlational. The population consisted all students of Isfahan University. Among all, 406 students were sampled using randomly stratified sampling. The research tools consisted of (Petrides & Furnham's 2001) Emotional Intelligence Questionnaire, (Goldberg's 1999) five big personality factors Questionnaire, and (Elliot and McGregor’s 2001) achievement goals questionnaire. The data were analyzed through stepwise regression. The results of stepwise regression analysis indicated that agreeableness, openness to experience, and conscientiousness have a positive and significant relation with approach-mastery goal and they can predict it totally with 18% of the variance. In addition, emotional intelligence, agreeableness and neurosis can predict the avoidance-mastery goal with totally 8% of the variance. Among the components of personality only conscientiousness can predict the approach-performance goal with 1% of the variance. Emotional intelligence can predict the avoidance-performance goal with 5% of the variance. As a result of personality and emotional intelligence may be good predictor for student achievement goals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • emotional intelligence
  • personality dimensions
  • achievement goals
  • Students

احمدی ازغندی، ع؛ فراست معمار، ف؛ تقوی، س ح؛ و ابوالحسنی، آ. (1385). روایی و اعتبار پرسشنامة رگه هوشی هیجانی پترایدز و فارنهام، روان‌شناسی تحولی، 10، 157-168.

احمدی، س؛ و شیخ‌الاسلامی، ر. (1390). بررسی رابطة هوش عاطفی و پیشرفت تحصیلی با واسطه‌گری رضایت از تحصیل، روان‌شناسی تربیتی، 8(13)، 1-20.

اسلاوین، ر. (1387). روان‌شناسی تربیتی (نظریه و کاربست)، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: نشر روان.

اکبری، م؛ و آقایوسفی، ع. (1389). رابطه بین هوش سیال، ابعاد شخصیت (برون‌گرایی، روان‌رنجوری و روان‌پریشی) و هوش هیجانی با موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع دبیرستان، فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 4(2)، 44-57.

جوکار، ب؛ و دلاورپور، م. (1386). رابطة تعلل ورزی آموزشی با اهداف پیشرفت، اندیشه‌های نوین تربیتی، 3(3 و 4)، 86-80.

حسینی، ف؛ و لطیفیان، م. (1388). پیش‌بینی جهت‌گیری هدف با استفاده از پنج عامل بزرگ شخصیت در میان دانشجویان دانشگاه شیراز، مطالعات روان‌شناختی، 5(1)، 94 – 73.

خادمی، م؛ و نوشادی، ن. (1385). بررسی رابطه بین جهت‌گیری هدف با خودتنظیمی یادگیری و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دوره پیش‌دانشگاهی شهر شیراز. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 49، 78 – 63.

خرمایی، ف. (1385). بررسی مدل علی ویژگی‌های شخصیتی، جهت‌گیری انگیزشی و سبک‌های شناختی، پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی، دانشگاه شیراز.

خشچیان، ژ؛ مهران، گ؛ و اکبرزاده، ن. (1389). بررسی مؤلفه‌های هوش هیجانی نظریه بار-آن در کتاب‌های درسی سال اول دوره متوسطه. اندیشه‌های نوین تربیتی، 6(4)، 33-60.

زهراکار، ک. (1386). بررسی رابطه مؤلفه‌های هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی. روان‌شناسی کاربردی، 3(5)، 89-98.

سامانی، س؛ ملتفت، ق؛ و ساداتی، س. (1387). بررسی رابطه ابعاد شخصیت با جهت‌گیری هدف تحصیلی در دانشجویان. علوم روان‌شناختی، 7(26)، 206-222.

مارانی، م. (1382). هنجارگزینی فهرست ویژگی‌های هوش هیجانی پترایدز و فارنهام در بین دانشجویان و دانش‌آموزان شهر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.

نیک‌رفتار، ط. (1390). تأثیر شایستگی‌های فردی و اجتماعی بر شخصیت کارآفرینانه (مطالعه موردی: کارکنان بانک توسعه صادرات)، توسعه کارآفرینی، 4(14)، 125-143.

Bar-On, R. (2000). “Emotional and social intelligence: insights from the emotional quotient inventory”. Handbook of emotional intelligence. San Francisco, Jossey-Bass, 363–388.

Chen, F. F. Jing, Y. and Lee, J. M. (2012). “I” value competence but “we” value social competence: The moderating role of voters' individualistic and collectivistic orientation in political elections”. Journal of Experimental Social Psychology, 48, 1350-1355.

Costa, P. T. & McCrae, R. R. (1990). Personality disorder and the five-factor model of personality. Journal of Personality Disorder, 4, 362-377.

Day, E. A. Radosevich, D. J. & Chasten, C. S. (2003). “Construct and criterion related validity of four commonly used goal orientation instruments”. Contemporary educational psychology, 28, 434-464.

DeShon, R. P. & Gillespie, J. Z. (2005). A motivated action theory account of goal orientation. Journal of Applied Psychology, 90, 1096–1127.

Dinger, F. C. Dickhäuser, O. Hilbig, B. E. Müller, E. Steinmayr, R. & Wirthwein, L. (2015). From basic personality to motivation: Relating the HEXACO factors to achievement goals. Learning and Individual Differences, 40, 1–8.

Dweck, C. S. (1986). Motivational processes affecting learning. American Psychologist, 41, 1040–1048.

Elliot, A. J. & McGregor, H. A. (2001). “A 2*2 achievement goal framework”. Journal of personality and Social Psychology, 80, 501-519.

Elliot, A. J. & Thrash, T. M. (2002). “Approach–avoidance motivation in personality: approach and avoidance temperaments and goals”. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 804–818.

Goldberg, L. R. (1999). A broad-bandwidth, public domain, personality inventory measuring the lower-level facets of several Wve-factor models, In I Mervielde, I. Deary, F. De Fruyt, & F. Ostendorf (Eds.), Personality psychology in Europe (Vol. 7, pp. 7–28). Tilburg, the Netherlands: Tilburg University Press.

Goleman, D. (1998). What makes a leader? Harvard Busiess Review, 76(6), 93-102.

Mayer, J. D. & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds.), Emotional development and emotional Intelligence: Educational implications (pp. 3–31). New York: Basic Books.

McCabe, K. O. Van Yperen, N. W. Elliot., A. J. & Verbraak, M. (2013). “Big Five personality profiles of context-specific achievement goals”. Journal of Research in Personality, 47, 698-707.

Nicholls, J. G. (1989). The competitive ethos and democratic education. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Payne, S. C. Young court, S. & Beaubien, J. M. (2007). “A Meta-Analytic Examination of the Goal Orientation”. Nomological Net. Psychology, 5, 128-150.

 

Petrides, K.V. & Furnham, A. (2001). Trait emotional intelligence: Psychometric investigation with reference to established trait taxonomies. European Jurnal of Personality, 15, 425 448.

Salovey, P. & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition, and Personality, 9, 185–211.

Salovey, P. Mayer, J. D. & Caruso, D. R. (2000). Emotional intelligence as zeitgeist as personality, and as a mental ability, The handbook of emotional intelligence, 9, 92-117.

Wang, M. & Erdheim, J. (2007). Does the five-factor model of personality relate to goal orientation? Personality and Individual Differences, 12, 1493–1505.

Zweig, D. & Webster, J. (2004). “What are we measuring? An examination of the relationships between the Big-Fivepersonality traits, goal orientation, and performance intentions”, Personality and Individual Differences, 36, 112-146.

Petrides, K. V. & Furnham, A. (2006). The role of trait emotional intelligence in a gender-specific model of organizational variables, Journal of Applied Social Psychology